HIZLARIA: José Ramón de Miguel Bosch

NON: Barrena Kultur Etxea

NOIZ: apirilaren 17a, osteguna, 19:00etan

HIZKUNTZA: gaztelera

Urdaneta eta bere garaia liburu aurkezpenaren ondoren, aurrera darrai Barrena Kultur Etxean Andres Urdanetaren figuraren gaineko solasaldi-zikloa

1525. urtean, Andres Urdaneta nabigatzen hasi zenean, garaiko bi potentziak (Portugal eta Espainia) ozeano-hedapen prozesuan zeuden bete-betean, bai Amerikan eta baita Asian ere.

XV. mende amaieran, Mediterraneoko lurrak utzita Atlantikoranzko joeran itsasontzien forma eta neurriak aldatu behar izan ziren eta jakinduria teknika berrietara egokitu behar izan zen. Euren ozeanoz handiko jomuga horretan itsasontzi horiek gidatuko zituzten profesionalen behar gero eta handiagoa asetze aldera, Gaztelan, eta nahiz eta neurri txikiagoan baita Portugalen ere, Nautikaren inguruko itunak ugaldu egin ziren.

“Nabigatzearen artea”, nautika modernoaren hastapena, aplikatu ziren diziplinen artean lehenengotarikoa izan zen. Jarduera tekniko hori kosmografia, geografia, matematika, fisika eta meteorologia bezalako oinarri zientifikoetan sostengatzen zen.

El mundo es rredondo o espherico, puesto que las nauegaciones y descubrymientos que se han echo e se hazen se hazen por cartas planas… 1508. urtetik aurrera Fernando Katolikoak erabakita Padron Real delakoa eratu zen, gertatzen diren heinean aurkikunde berriak sartuz doan mapa-mundia eta dagoeneko 1529. urtean longitudeen eskala sartzen da eta 1536an orratzaren aldaera magnetikoa. Gero eta tona kopuru handiagoko ontzien beharrak, egurraren ekoizpena arrazionalizatzea eta ontzi-arkitektura matematizatzea eragin zuen.  Honen adibide da 1587. urteko Garcia de Palacioren ituna. Bertan itsasontzien lehen plano inprimatuak aurkitzen dira. Zientziaren ikuspegitik arras garai interesgarria izan zen eta jendarte gehienarentzat ezezaguna aldi berean.

Urte horietan kartografiaren garapenak mapa lauen gainean lurbiraren aldeak proiektatzeko arazoari irtenbidea eman zion. Urdaneta berak aipatzen du 1566an Felipe II.ari egindako aldarrikapenean: “ Y porque el mundo es rredondo o espherico, puesto que las nauegaciones y descubrymientos que se han echo e se hazen se hazen por cartas planas…..”. 1508. urtetik aurrera Fernando Katolikoak erabakita Padron Real delakoa eratu zen,gertatzen diren heinean aurkikunde berriak sartuz doan mapa-mundia eta dagoeneko 1529. urtean longitudeen eskala sartzen da eta 1536an orratzaren aldaera magnetikoa.

Gero eta tona kopuru handiagoko ontzien beharrak, egurraren ekoizpena arrazionalizatzea eta ontzi-arkitektura matematizatzea eragin zuen. Horren adibide da 1587.urteko Garcia de Palacioren ituna. Bertan itsasontzien lehen
plano inprimatuak aurkitzen dira.

Zientziaren ikuspegitik oso garai interesgarria izan zen eta jendarte gehienarentzat ezezaguna aldi berean.

Ostegun honetan,  apirilaren 10ean, arratsaldeko 7etan, Ordiziako Barrena Kultur Etxean Urdaneta eta bere garaia liburua aurkeztuko da. Bertan, azken urte hauetan José Ramón de Miguelek egindako azterketak, orijinalen gaineko lanak…plazaratzen dira. Aurkezpenean, José Miguel Santamariak (Ordiziako alkateak), José Ramón de Miguelek (egileak)  eta Mikel Aramendik (liburuaren euskara itzultzaileak) parte hartuko dute.

Urtero bezala Aste Santuko oporretako aurreko astean Ordiziako Jakintza ikastolan Aste Kulturala izan genuen. Aste horretan ohitura den bezala DBHO 1-eko ikasleek KULTUR LEHIAKETA prestatu zuten LH 5 ETA 6. mailakoentzat. Aurtengoa  Andres Urdanetaren urtemuga dela eta bera izan zen lehiaketa honetako protagonista nagusia. Horrela LH 5 eta 6ko ikasleek prestatu zituzten ikuskizun guztiak pertsonai honen inguruan izan ziren eta baita ere DBHO 1ekoek prestatu zuten tribial lehiaketa. Lehiaketa hau prestau ahal izateko gure ikasleek lan batzuk egin behar izan zituzten Urdaneta eta bere testuinguru historikoari buruz. Hauek helbide honetan aurki ditzakezue: urdanetawiki.wikispaces.com